अग्निपथ...
हे दृश्य तुम्हाला विचलित करेल. पण हे मढं आहे मुर्दाड प्रशासनाचं. हे दृश्य काळीज चिरून टाकतं. मन हतबल करतं. प्रशासन दगड झालंय, पगार आणि सुट्ट्या घेण्यापुरते सरकारी अधिकारी/कर्मचारी माणूस होतात. कर्तव्याच्या वेळी ते दगड बनतात. ठार दगड, त्याचंच हे जिवंत पण मेलेलं दृश्य. काहींचा अपवाद वगळून.
ओडिशामधल्या भुवनेश्वरमधला हा हतबल नवरा. सोबतीला त्याची ११ वर्षांची लेक.. तिच्या डोळ्यातले अश्रुही आता आटून गेलेयत. गरिबीनं पोळून गेलेयत. कोणास ठावूक ती किती तास रडतेय. तिला आपल्या बापाचं दु:ख बघवत नाही. स्वत:चं दुखं: ती कोणाकडे मोकळं करेल... जिच्याकडे मोकळं करायचं ती आईच जग सोडून गेली... आणि आपला गरिब बाप आईचा मृतदेह चादरीत गुंडाळून, खांद्यावरून घेऊन जातोय.
एक नाही दोन नाही तर तब्बल १०किलोमिटर हा हतबल नवरा आपल्या पत्नीचं शव घेऊन चालत होता. रात्रभर, अनवाणी, रिकाम्या पोटांनी. मनातला दुखाचा डोंगर बाजुला करुन, डोळ्यातले अश्रू आतमध्येच रोखून, गरिबीचे चटके सहन करत तो चालला होता आपल्या पत्नीचं शव घेऊन. काय वेदना झाल्या असतील, काय क्लेश झाले असतील त्याला...
कलाहंडी जिल्ह्यातल्या मेलघारामधलं हे दाम्पत्य.. अतंत्य गरिब आणि मागास जिल्हा. ४२ वर्षांची त्याची पत्नी अमंग देवी क्षयरोगानं आजारी होती. दाना माझीनं गावापासून ६० किमी दूर भवानीपत्ना जिल्हा रुग्णालयात पत्नीला दाखल केलं. तेव्हाही किती त्रास त्याला झाला असेल हे समजू शकलेलं नाही. पण शरिरानंच नाही तर मनानं खंगलेली त्याची पत्नी जास्त दिवस नाही जगू शकली.
आता ६० किमी दूर गावी पत्नीचा मृतदेह घेऊन जायचा कसा. सोबतीला कोणी नाही. खिशात पैसे नाहीत, होतं नव्हतं सगळं उपचारावर खर्च झालेलं. जिल्हा रुग्णालयातल्या कर्मचाऱ्यांसमोर, प्रशासनासमोर त्यानं हात जोडले. माझ्या बायकोचा मृतदेह गावी घेऊन जाण्यासाठी काहीतरी करा. मदत करा. पण त्या दगडांना कुठे ऐकू जातं. त्यांनी धुडकावून लावलं.
वास्तविक नवीन पटनायक यांनी फेब्रुवारीमध्येच असा गरिब लोकांसाठी महापरायणा योजना सुरू केलेली. सरकारी रुग्णालयात निधन झालेल्या गरिबांना मृतदेह घरापर्यंत कुठलंही शुल्क न घेता पोहचवण्याची ही योजना.
पण मुर्दाड प्रशासन ऐकेल, या योजनांची अंमलबजावणी करेल तरच नवल. अखेर दाना मांझीन ते केलं जे कोणालाही जमणार नाही. काळीज घट्ट करुन त्यानं पत्नीचा मृतदेह चादरीत गुंडाळला. धाय मोकलून रडणाऱ्या लेकीला सावरलं आणि त्याने गावाकडची वाट धरली. रात्रभर तो चालत होता. १० किमीची वाट त्यानं अशीच तुडवली. सकाळी जेव्हा गावकऱ्यांना हे दृश्य दिसलं तेव्हा ते हडबडले.
ओडिशा टिव्हीचा कोणीतरी तिथून जात होता. त्याने हे दृश्य पाहिलं आणि लगेच ऑफिसला फोन केला. ओडिशा टिव्हीवाल्यांनी कलेक्टरला फोन लावला. मीडियाच्या फोननंतर मग प्रशासन जागं झालं. अँम्ब्युलन्सची सोय करण्यात आली. पुढचा ५० किलोमिटरचा प्रवास अँम्ब्युलन्सने झाला. हरिश्चंद्र योजनेअंतर्गत त्याला अंत्यविधिसाठी मदत करण्यात आली. कलाहंडीच्या कलेक्टरची मदत नसती तर हे शक्य झालं नसतं.
रिओ ऑलिम्पिकमध्ये भारताला जिम्नॅस्टिकमध्ये फायनल गाठून देणारी दीपा याच ओडिशाची. बघा म्हणजे तिचा प्रवासही किती खाचखळग्यांनी भरसा असेल या मुर्दाड झालेल्या प्रशासनापुढे. मग दाना मांझीची लेक काय करेल. त्याच्या लेकीला तो शिकवू शकेल का. ती काय शिकेल. ती मोठी कशी होईल. की तिचं आयुष्यही असंच होरपळून जाईल...
विधात्या तूच जर या लेकरांना असं वाऱ्यावर सोडलंस तर त्यांनी कुठं बघायचं, कसं जगायचं ???
(सौ ओडिशा न्यूज)
समीर सावंत,
सीनियर प्रोड्यूसर,
जय महाराष्ट्र न्यूज...

No comments:
Post a Comment